మధ్యప్రాచ్యంలో మంటలు: ఇజ్రాయేల్-ఇరాన్ యుద్ధం భారత్పై ప్రభావం
🖋️ తాజా న్యూస్ ప్రత్యేక కథనం
జూన్ 13, 2025న ఇజ్రాయేల్, ఇరాన్పై ముందస్తు దాడులు ప్రారంభించడంతో మధ్యప్రాచ్యం మళ్లీ మంటల్లోకి కూరుకుపోయింది. ఇరాన్ అణుశక్తి కేంద్రాలు, సైనిక శిబిరాలపై జరిగిన ఈ దాడుల్లో పలువురు కీలక జనరళ్లు, అణు శాస్త్రవేత్తలు హతమయ్యారు. వెంటనే స్పందించిన ఇరాన్, టెల్ అవీవ్, జెరూసలేమ్లపై బాలిస్టిక్ క్షిపణులతో ప్రతిదాడికి దిగింది. తేహ్రాన్ నగరంలో పేలుళ్లు, ఇజ్రాయేల్ నగరాల్లో సైరన్లు మొగుతున్నాయి. ఈ ఉద్రిక్తత ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక, భద్రతా అస్తవ్యస్తతకు దారి తీస్తుంది.
🌍 గ్లోబల్ ప్రభావం: ఇంధన ధరల షాక్
ఈ సుదీర్ఘ విభేదం కేవలం ఇజ్రాయేల్-ఇరాన్ మధ్యే కాక, మొత్తం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపిస్తోంది. బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు 12% పెరిగి బ్యారెల్కు 78 డాలర్లను తాకాయి. హోర్ముజ్ జలసంధిని మూసేస్తే ఆయిల్ ధరలు 120 డాలర్లకు చేరవచ్చని JPMorgan హెచ్చరిక. ఇది సరఫరా షార్ట్ఫాల్, గ్లోబల్ ఇన్ఫ్లేషన్, ఎగుమతులకు భారీ షాక్ను తేలుస్తుంది.
అమెరికా, ఇజ్రాయేల్ను మద్దతు ఇస్తే – రష్యా, చైనా మాత్రం ఇరాన్ వైపున మద్దతుగా నిలుస్తున్నాయి. రెడ్ సీ ప్రాంతంలో వాణిజ్య మార్గాలకే ప్రమాదం ఎదురవుతుంది.
☢️ అణు యుద్ధ భయాలు – టెల్ అవీవ్ లక్ష్యంగా క్షిపణులు
ఇజ్రాయేల్ – ఇరాన్ నటాంజ్ అణు కేంద్రంపై దాడి చేయడం, అణు ప్రోగ్రాం మార్చేయాలన్న ఉద్దేశ్యంతో ఉన్నప్పటికీ, ఇది ఇరాన్ను మరింత వేగంగా అణుశక్తిని అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రేరేపించవచ్చు. అమెరికా, ట్రంప్ అధికారంలోకి వచ్చిన నేపథ్యంలో మరింత కఠిన విధానం తీసుకోవచ్చు. సౌదీ, UAE వంటి గల్ఫ్ దేశాలనూ ఈ యుద్ధం చుట్టుముట్టే అవకాశాలు ఉన్నాయి.
భారత్పై ప్రభావం: ఇంధన ఖర్చులు, రూపాయి పతనం
భారత్ తన మూడవ అతిపెద్ద చమురు దిగుమతిదారుగా, ఈ పరిణామాలకు అత్యంత ప్రభావిత దేశంగా మారుతోంది. హోర్ముజ్ జలసంధిలో చిక్కొని పోతే, భారత్కు వచ్చే 70% ఆయిల్ సరఫరా దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. ఒక్కో బ్యారెల్ ధర $10 పెరగడం వల్ల GDP వృద్ధి 0.3% తగ్గుతుంది, ద్రవ్యోల్బణం 0.4% పెరుగుతుంది. షిప్పింగ్ ఖర్చులు, బీమా ఖర్చులు పెరగడం వల్ల ఉత్పత్తి, ఎగుమతులు దెబ్బతింటాయి. రూపాయి విలువ పడిపోతే, బంగారం ధర రూ.72,931కి చేరింది. సెన్సెక్స్ 1,300 పాయింట్లతో కుప్పకూలింది.
🕊️ భారత దౌత్య ధోరణి: సమతుల్యంగా ముందుకు
భారత విదేశాంగ శాఖ జూన్ 13న స్పందిస్తూ, “శాంతి పునరుద్ధరణ అత్యవసరం” అని పేర్కొంది. ప్రధాని మోదీ – ఇజ్రాయేల్ ప్రధాని నెతన్యాహుతో మాట్లాడారు. భారత్కు ఇజ్రాయేల్తో డిఫెన్స్, టెక్నాలజీ రంగాల్లో బలమైన సంబంధాలు ఉన్నప్పటికీ, ఇరాన్తో చబహార్ పోర్టు, సెంట్రల్ ఆసియా లింకుల కారణంగా వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం ఉంది. అమెరికా – భారత్ను తన వైపుకు తిప్పే ప్రయత్నంలో ఉండగా, రష్యా-చైనా న్యూట్రాలిటీని ప్రోత్సహిస్తున్నాయి.
తుది మాట
ఇజ్రాయేల్-ఇరాన్ యుద్ధం, తాత్కాలిక సంఘర్షణ కాదు. ఇది ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను, భారత్ భద్రతను ప్రశ్నార్థకం చేసే పరిస్థితి. చమురు ధరలు, మార్కెట్ల పతనం, దౌత్య ఒత్తిళ్లు – ఇవన్నీ భారత్ ముందు సవాళ్లుగా నిలుస్తున్నాయి. సమయోచిత చర్యలు, వ్యూహాత్మక దౌత్యం ద్వారా మాత్రమే భారత్ తన హితాన్ని కాపాడగలదు.