ఇజ్రాయేల్–ఇరాన్ యుద్ధ విరమణ కొనసాగుతోంది: అణు వివాదం ఇంకా వివాదాస్పదమే

12 రోజుల ఘర్షణ తర్వాత మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతికి తొలిచూపు

2025 జూన్ 25న, ఇజ్రాయేల్ మరియు ఇరాన్ మధ్య జరిగిన 12 రోజుల తీవ్ర యుద్ధం అనంతరం, అమెరికా మద్దతుతో ఏర్పడిన యుద్ధ విరమణ అమలవుతోంది. జూన్ 23న అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించిన ఈ తాత్కాలిక ఒప్పందం ఖతార్ మరియు రెండు దేశాల నాయకత్వాల మధ్య ప్రత్యక్ష చర్చల ద్వారా సాధ్యమైంది.

ఇదే సమయంలో ఇరాన్, ఇజ్రాయేల్ పరస్పరం జవాబుదారీగా వ్యవహరించాలన్న నిబంధనలతో విరమణ కొనసాగుతోంది. ఇజ్రాయేల్ రక్షణ మంత్రి ఇజ్రాయేల్ కాట్జ్ “మరోవైపు గౌరవిస్తే మేమూ గౌరవిస్తాం” అని పేర్కొన్నారు. ఇరాన్ అధికారులు కూడా షరతులతో కూడిన అమలును ప్రకటించారు.

రెండు దేశాలనుంచి ‘విజయం’ ప్రకటనలు

ఇజ్రాయేల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు ఈ దాడులను “చారిత్రక విజయంగా” వివరించారు. నాటాంజ్, ఇస్ఫాహాన్, అరక్, ఫోర్డో కేంద్రాలపై దాడులు చేసి అణు, క్షిపణి ముప్పును తొలగించామని పేర్కొన్నారు. అదే సమయంలో ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ “ఇది ప్రజాస్వామ్య జయగాథ” అంటూ జాతి ప్రతిఘటనను కొనియాడారు.

ఇరాన్‌లో 610 మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, 4,746 మంది గాయపడ్డారు. ఇజ్రాయేల్‌పై జరిగిన క్షిపణి దాడుల్లో 28 మంది మరణించారు.

అణు సామర్థ్యం ఎన్ని నెలలు వెనక్కి వెళ్ళింది?

అమెరికా దాడులు ఫోర్డో కేంద్రంపై 30,000 పౌండ్ల బంకర్-బస్టర్ బాంబులతో జరిగినప్పటికీ, కొన్ని కీలక సెంట్రిఫ్యూజ్‌లు మిగిలినట్లు తెలుస్తోంది. ఉరేనియం నిల్వలను ఇరాన్ ముందుగానే రహస్య ప్రాంతాలకు తరలించినట్టుగా శంకిస్తున్నారు.

IAEA డైరెక్టర్ జనరల్ రఫాయెల్ గ్రోస్సీ స్థానిక పరిసరాల్లో స్వల్ప రేడియేషన్ ధృవీకరించినప్పటికీ, బయట ప్రమాదం లేదని స్పష్టం చేశారు.

ట్రంప్ నిరాకరణ, మిగిలిన అపోహలు

నాటో సదస్సులో ట్రంప్ “అణు ప్రోగ్రాం పూర్తిగా నాశనం అయింది” అని అన్నారు. ఒప్పందం అవసరం లేదన్న వ్యాఖ్యలు, అలాగే ఇజ్రాయేల్ డేటా కేంద్రంపై జరిగిన దాడిని ఆయన ఖండించారు. “సంచలనానికి అవకాసమిచ్చే ఘటనలు వాస్తవమైన శాంతికి ముప్పు” అని సూచించారు.

ఇజ్రాయేల్ సైన్యాధిపతి ఎయల్ జామిర్ “ఇదే ముగింపు కాదు” అని హెచ్చరించగా, ఇరాన్ తాము మరింత శక్తివంతంగా ఎదుర్కొంటామని తెలిపింది.

శాంతి స్థిరతపై ప్రశ్నార్థకం

విరమణ కొనసాగుతున్నా దీని భవిష్యత్తు ఇంకా అనిశ్చితంగా ఉంది. దీర్ఘకాలిక చర్చల మౌలిక నిర్మాణం లేకపోవడాన్ని విశ్లేషకులు గుర్తిస్తున్నారు. ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఎమ్మానుయేల్ మాక్రోన్ ఈ విషయంలో కొత్త రాజకీయ చర్చలకు పిలుపునిచ్చారు.

మరోవైపు ట్రంప్ ఒప్పందాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లే ప్రయత్నం చేస్తున్నప్పటికీ, నెతన్యాహు మాత్రం ఇరాన్ అణు నిర్మాణాన్ని పూర్తిగా తొలగించాల్సిందేనని పట్టుబడుతున్నారు. ఈ క్షణికమైన శాంతి సమయాన్ని రెండు దేశాలు ఎలా సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకుంటాయన్న దానిపై అంతర్జాతీయ సముదాయం ఉత్కంఠతో చూస్తోంది.